Szkolenie okresowe BHP: co ile lat? Terminy i zasady

Szkolenie okresowe BHP robi się co 3 lata na stanowiskach robotniczych, co rok tam, gdzie wykonuje się prace szczególnie niebezpieczne, co 5 lat u pracodawców, kierowników i pracowników inżynieryjno-technicznych oraz co 6 lat u pracowników administracyjno-biurowych. Pierwsze szkolenie okresowe trzeba zrobić w ciągu 12 miesięcy od rozpoczęcia pracy na stanowisku, a na stanowiskach kierowniczych w ciągu 6 miesięcy.

Terminy wynikają z § 15 rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z 27 lipca 2004 r. w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz.U. 2004 nr 180 poz. 1860, zmienione w 2005 r. i w 2007 r.). Obowiązek prowadzenia szkoleń okresowych daje pracodawcy art. 237³ § 2 Kodeksu pracy.

Terminy szkoleń okresowych BHP: tabela

Grupa stanowisk	Jak często (nie rzadziej niż)	Pierwsze szkolenie okresowe	Forma
Stanowiska robotnicze	raz na 3 lata	do 12 miesięcy od rozpoczęcia pracy na stanowisku	instruktaż
Stanowiska robotnicze z pracami szczególnie niebezpiecznymi	raz w roku	do 12 miesięcy	instruktaż
Pracodawcy i inne osoby kierujące pracownikami (kierownicy, mistrzowie, brygadziści)	raz na 5 lat	do 6 miesięcy	kurs, seminarium lub samokształcenie kierowane
Pracownicy inżynieryjno-techniczni (projektanci, konstruktorzy, technolodzy, organizatorzy produkcji)	raz na 5 lat	do 12 miesięcy	kurs, seminarium lub samokształcenie kierowane
Służba BHP i osoby wykonujące jej zadania	raz na 5 lat	do 12 miesięcy	kurs, seminarium lub samokształcenie kierowane
Pracownicy administracyjno-biurowi	raz na 6 lat	do 12 miesięcy	kurs, seminarium lub samokształcenie kierowane

Źródło: § 14 ust. 2 i § 15 ust. 1, 2 i 4 rozporządzenia (w brzmieniu po zmianach z Dz.U. 2005 nr 116 poz. 972 i Dz.U. 2007 nr 196 poz. 1420).

To terminy maksymalne. Pracodawca, po konsultacji z pracownikami lub ich przedstawicielami, ustala częstotliwość i czas trwania szkolenia okresowego na konkretnych stanowiskach, biorąc pod uwagę rodzaj i warunki pracy (§ 15 ust. 3). Szkolenie może więc odbywać się częściej, niż wymaga minimum.

Pracownicy biurowi: kiedy szkolenie okresowe nie jest wymagane

Kodeks pracy (art. 237³ § 2²) zwalnia ze szkolenia okresowego pracowników administracyjno-biurowych, jeśli przeważająca działalność pracodawcy należy do grupy z kategorią ryzyka nie wyższą niż trzecia (w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu wypadkowym). Wyjątek: ocena ryzyka zawodowego pokazuje, że szkolenie jest potrzebne.

Jeśli kategoria ryzyka wzrośnie powyżej trzeciej albo ocena ryzyka wykaże potrzebę szkolenia, trzeba je przeprowadzić w ciągu 6 miesięcy (art. 237³ § 2³ i § 2⁴).

Jak wygląda szkolenie okresowe

• Cel: aktualizacja i ugruntowanie wiedzy i umiejętności z BHP oraz zapoznanie z nowymi rozwiązaniami techniczno-organizacyjnymi (§ 14 ust. 1).
• Program: ramowy program dla stanowisk robotniczych obejmuje m.in. zagrożenia w procesach pracy, okoliczności i przyczyny typowych wypadków oraz zasady postępowania w razie wypadku i w sytuacjach zagrożeń (np. pożaru, awarii), w tym pierwszą pomoc. Rozporządzenie wskazuje, że instruktaż dla stanowisk robotniczych powinien odbywać się na stanowisku pracy, a także w formie wykładu, pogadanki i filmu.
• Zakończenie: egzamin przed komisją powołaną przez organizatora szkolenia i zaświadczenie, którego odpis trafia do akt osobowych (§ 16).
• Czas i koszt: szkolenia BHP odbywają się w czasie pracy i na koszt pracodawcy (art. 237³ § 3 Kodeksu pracy).

Najczęstsze pytania

Co ile lat jest szkolenie okresowe BHP?

Zależy od stanowiska: robotnicze co 3 lata (prace szczególnie niebezpieczne co rok), pracodawcy, kierownicy, pracownicy inżynieryjno-techniczni i służba BHP co 5 lat, pracownicy administracyjno-biurowi co 6 lat.

Kiedy trzeba zrobić pierwsze szkolenie okresowe?

W ciągu 12 miesięcy od rozpoczęcia pracy na danym stanowisku. Pracodawcy i osoby kierujące pracownikami mają na to 6 miesięcy (§ 15 ust. 4).

Czy szkolenie okresowe od poprzedniego pracodawcy jest ważne?

Z pierwszego szkolenia okresowego można zwolnić osobę, która przedstawi aktualne zaświadczenie o odbyciu wymaganego szkolenia okresowego u innego pracodawcy w tym okresie. Można też zwolnić kogoś, kto odbył szkolenie dla innej grupy stanowisk, jeśli jego program obejmował zakres wymagany na nowym stanowisku (§ 15 ust. 5).

Czy pracownik biurowy musi mieć szkolenie okresowe BHP?

Co do zasady tak, raz na 6 lat. Nie musi, gdy przeważająca działalność pracodawcy ma kategorię ryzyka nie wyższą niż trzecia, chyba że ocena ryzyka wskazuje inaczej (art. 237³ § 2² Kodeksu pracy).

Czy szkolenie okresowe można zrobić częściej?

Tak. Rozporządzenie podaje minimalne terminy („nie rzadziej niż”), a częstotliwość na konkretnych stanowiskach ustala pracodawca po konsultacji z pracownikami (§ 15 ust. 3).

Czy szkolenie okresowe BHP jest płatne dla pracownika?

Nie. Szkolenia BHP odbywają się w czasie pracy i na koszt pracodawcy (art. 237³ § 3 Kodeksu pracy).

Gdzie w szkoleniu okresowym przydaje się VR

Szkolenie okresowe często kończy się na slajdach i podpisie na liście. A ramowy program wprost obejmuje postępowanie w razie wypadku, pożaru czy awarii, czyli sytuacje, których nie da się bezpiecznie przećwiczyć na żywo w każdym zakładzie.

Tu sprawdza się krótka praktyka w goglach VR, wplecona w instruktaż albo zrobiona tuż po nim. Każdy uczestnik sam wykonuje procedurę i może ją powtórzyć, aż zacznie działać pewnie:

• Użycie gaśnicy: klasy pożarów i gaszenie pożaru rozdzielnicy elektrycznej z użyciem przeciwpożarowego wyłącznika prądu.
• Ewakuacja z budynku: reakcja na alarm i pożar, ROP, gaśnica, hydrant wewnętrzny i test bez podpowiedzi.
• BLS i AED w zakładzie pracy: ocena bezpieczeństwa, resuscytacja, AED i rozmowa z dyspozytorem.
• Lockout/Tagout (LOTO): odcinanie i blokowanie źródeł energii przed konserwacją maszyn.

VR nie zastępuje części teoretycznej ani egzaminu. Daje to, czego na typowym szkoleniu brakuje najbardziej: chwilę, w której pracownik sam robi to, o czym przed chwilą słyszał. Więcej o tym, jak prowadzić tak szkolenia okresowe, znajdziesz na stronie Szkolenia okresowe w VR.

Chcesz sprawdzić to na swoim zespole? Zamów gogle na darmowe testy.